Waarom staat Rotterdam op deze pijpen?

De vermelding Rotterdam op pijpen van Frans Simon Sparnaaij betekent niet dat zij daar zijn vervaardigd. Alle bekende exemplaren zijn geproduceerd in de pijpenfabriek te Gouda. De plaatsnaam verwijst naar de Rotterdamse handelsvestiging van Sparnaaij, van waaruit zijn producten werden verhandeld en geëxporteerd.

Een interessante aanwijzing voor deze ontwikkeling wordt gevormd door twee vrijwel identieke pijpen. Het oudste bekende exemplaar draagt het opschrift A & FS SPARNAAY / IN GOUDA HOLLAND met het jaartal 1852. Van hetzelfde model is een latere uitvoering bekend met het opschrift FS SPARNAAY & SON / IN ROTTERDAM. De wijziging van het opschrift weerspiegelt de ontwikkeling van de onderneming: de nadruk verschuift van de Goudse productieplaats naar de Rotterdamse handelsfirma, terwijl de vervaardiging van de pijpen in Gouda bleef plaatsvinden.

De pijpen met de vermelding Rotterdam vormen daardoor een herkenbare groep binnen het assortiment van Frans Simon Sparnaaij. Zij illustreren hoe een Goudse pijpenmaker zijn handelsactiviteiten uitbreidde en Rotterdam gebruikte als internationaal handels- en distributiecentrum, zonder dat daar ooit een pijpenfabriek was gevestigd.