Roos ongekroond – Amsterdam
De ongekroonde vijfbladige roos is een kenmerkend hielmerk binnen de vroege Amsterdamse pijpenproductie. De vijf kroonbladeren zijn duidelijk hartvormig, waardoor dit type roos goed herkenbaar is. Er komen verschillende uitvoeringen voor, onder andere met en zonder duidelijk weergegeven kelkblaadjes.
Dit roosmerk komt voor op vroeg-17e-eeuwse Amsterdamse pijpen. Vooral bij dubbelconische pijpen uit circa 1625–1635 wordt de roos met hartvormige bladeren met Amsterdam in verband gebracht. Zowel de vorm van de pijp als het hielmerk zijn daarbij belangrijke aanwijzingen voor de herkomst.
Roosmerken behoren tot de vroegste beeldmerken van Nederlandse pijpenmakers. In de eerste decennia van de 17e eeuw zijn veel roosmerken nog niet voorzien van initialen, waardoor ze niet altijd aan een specifieke pijpenmaker kunnen worden toegeschreven. Het roosmotief moet daarom vooral worden gezien als een vroeg herkennings- en mogelijk kwaliteitsmerk.
Binnen de vijfbladige roos zijn kleine verschillen in uitvoering zichtbaar. De vorm van de kroonbladeren, de wijze waarop deze elkaar raken en de aanwezigheid van kelkblaadjes kunnen helpen om verschillende uitvoeringen van elkaar te onderscheiden.
Bij de determinatie van een losse vondst moet het hielmerk altijd worden beoordeeld in combinatie met de vorm van de pijp, de datering en de vindplaats. De vijfbladige roos met hartvormige kroonbladeren en centraal een stip kan worden beschouwd als een kenmerkend type binnen de vroege Amsterdamse pijpenproductie.
Datering: circa 1625–1650
Bekijk D-4088 met hielmerk Roos ongekroond + steelversiering Lelies in ruit
Vijf hartvormige kroonbladen
Bekijk D-4089 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige Kroonbladen en kelkblaadjes
Bekijk D-6688 met hielmerk Roos ongerkroond
Vijf hartvormige kroonbladen
Bekijk D-6660 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige kroonbladen en vaag kelkbladen
Bekijk D-6689 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige kroonbladen en vaag kelkbladen
Bekijk D-6438 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige kroonbladeren omcirkeld
Bekijk D-6690 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige kroonbladen
Bekijk D-6697 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige kroonbladen
Bekijk D-4148 met hielmerk Roos ongekroond
Vijf hartvormige kroonbladen (Mogelijk Amsterdam)
Bekijk D-6695 met hielmerk Roos ongekroond
Vif hartvormige kroonbladen
Naast de herkenbare ongekroonde roos met hartvormige kroonbladeren komen ook andere uitvoeringen van de vijfbladige ongekroonde roos voor in Amsterdam
Bekijk D-6691 met hielmerk Roos ongekroond
Bekijk D-6713 met hielmerk Roos ongekroond
Bekijk D-6709 met hielmerk Roos ongekroond
Bekijk 1567 met hielmerk Roos ongekroond
Bekijk D-6699 met hielmerk Roos ongekroond
Bekijk D-6693 met hielmerk Roos ongekroond en steelmerk Roos variant
Bekijk d-6696 met hielmerk Roos ongekroond variant gestilleerd
Merk zien we terug op de steel van D-6693
Uncrowned Rose – Amsterdam
The uncrowned five-petalled rose is a characteristic heel mark found in early Amsterdam pipe production. The five petals are distinctly heart-shaped, making this type of rose readily recognizable. Several variations occur, including examples with and without clearly depicted sepals.
This rose mark occurs on early 17th-century Amsterdam pipes. The rose with heart-shaped petals is particularly associated with double-conical pipes dating to approximately 1625–1635. Both the shape of the pipe and the heel mark are important indications of its origin.
Rose marks belong to the earliest decorative marks used by Dutch pipe makers. During the first decades of the 17th century, many rose marks were not yet accompanied by initials, meaning that they cannot always be attributed to a specific pipe maker. The rose motif should therefore primarily be regarded as an early identification and possibly quality mark.
Within the five-petalled rose type, small differences in execution can be observed. The shape of the petals, the way in which they meet, and the presence of sepals can help distinguish different variations.
When identifying an isolated find, the heel mark should always be assessed in combination with the shape of the pipe, its dating, and the find location. The five-petalled rose with heart-shaped petals and a central dot can be regarded as a characteristic type within early Amsterdam pipe production.
Dating: approximately 1625–1650.
Bronnen:
R. de Haan & W. Krook, De kleipijp als bodemvondst, hoofdstuk Amsterdam, Pijpelogische Kring Nederland, 1988.
J. van der Meulen, Database kleipijpen.
Ref. 05, 65