Désiré Barth

Naam: Désiré Barth

Vestigingsplaats: Andenne en Andenelle (provincie Namen, België)

Actief: ca. 1855 – ca. 1893/1895

Biografie

Désiré Barth was de belangrijkste industriële kleipijpenfabrikant van Andenne in de tweede helft van de negentiende eeuw. In 1857 nam hij de pijpenmakerij van de weduwe Marie Remy-Smet over en bouwde deze uit tot de grootste pijpenfabriek van België. Rond 1870 werkten meer dan honderd personen in zijn onderneming en bedroeg de jaarlijkse productie ongeveer 7,5 miljoen kleipijpen. De fabriek groeide uit tot een voorbeeld van industriële productie, waarbij mechanische kleibewerking en een zorgvuldige selectie van grondstoffen zorgden voor een constante kwaliteit.

Productie

Het assortiment omvatte een breed scala aan modellen:

• gladde gebruikspijpen;
• reliëfpijpen;
• figurale pijpen;
• exportmodellen;
• geglazuurde en ongeglazuurde uitvoeringen.

Barth vervaardigde zowel traditionele modellen als pijpen die waren geïnspireerd op Franse voorbeelden, waaronder militaire figuren, historische personen, dieren en allegorische voorstellingen. Daarnaast ontwikkelde hij speciale modellen voor buitenlandse afzetmarkten.

Export

Désiré Barth was de belangrijkste Belgische exporteur van kleipijpen in de negentiende eeuw. Ongeveer tachtig procent van zijn productie werd uitgevoerd naar onder meer de Verenigde Staten, Australië, Californië en West-Afrika. Zijn fabriek speelde daarmee een belangrijke rol in de internationale verspreiding van de Andense kleipijp.

Merken

Bekende merken zijn onder andere:

• D. BARTH / ANDENNE
• D. BARTH / ANDENNE DÉPOSÉ
• D. BARTH / ANDENNE BELGIQUE
• lettermerk B
• lettermerk FL

Datering

Productieperiode: circa 1855–1893/1895.

Pijpen met de genoemde steelmerken kunnen in het algemeen veilig aan deze periode worden toegeschreven.

Verzamelwaardigheid

Pijpen van Désiré Barth behoren tot de meest gezochte Belgische kleipijpen. Vooral complete figurale modellen, exportuitvoeringen en goed bewaarde exemplaren met een duidelijk leesbaar merk zijn schaars. Archeologische vondsten tonen aan dat zijn producten in grote delen van Europa, Noord-Amerika en Afrika zijn verspreid.

Literatuur

• Robert Mordant, La pipe en terre d'Andenne et ses marques, Andenne, 1999.
• Ruud Stam, De Belgische export en import van pijpen na de Belgische onafhankelijkheid, PKN Jaarboek 2014.
• Don Duco, diverse publicaties over de Belgische kleipijp.