Reclame pijpje van G.W. van de Boor uit 's-Gravenhage
Aad Kleijweg
In mijn verzameling heb ik een pijpenkop die ik altijd heb toegeschreven aan een reclamepijp van de Stoomtabaksfabriek De Rijzende Hoop van de firma J. van Nelle te Rotterdam. Door enkele toevallige ontdekkingen ben ik er echter achter gekomen dat deze conclusie niet juist is.
In de deelcollectie Vervalsingen en imitaties van merken en verpakkingen van Van Nelle door concurrenten, die deel uitmaakt van de Bedrijfscollectie De Erven de Wed. J. van Nelle N.V., bevinden zich meerdere tabaksverpakkingen waarvan de voorstellingen beter overeenkomen met die op de pijp. Het betreft verpakkingen van de firma G. W. van de Boor, Schoolstraat 4 te ’s-Gravenhage. Hieronder is hiervan een voorbeeld afgebeeld.
Tabakverpakking DE RIJZENDE HOOP van G.W. van de Boor
Beschrijving van de pijpenkop:
De pijp is een model shagpijp met een korte steel. Op de linkerzijde van de ketel is de goddelijke deugd De Hoop afgebeeld, zittend op de wolken en leunend met haar linkerhand op een anker. In haar rechterhand houdt zij een duif. Links van haar zien we de opkomende zon. Boven haar bevindt zich een tekstlint met de tekst ‘DE RIJZENDE HOOP’.
Op de rechterzijde van de ketel zien we verpakkingen, zoals een tabakston, een theebus, karotten en andere verpakkingen, waarvan sommige zijn voorzien van tekst of cijfers.
De voorstellingen op de pijp komen overeen met die op de tabaksverpakkingen van G. W. van de Boor uit ’s-Gravenhage.
Reclamepijp DE RIJZENDE HOOP van G.W. van de Boor
Wat mij extra sterkt in mijn conclusie dat de pijp van de firma G. W. van de Boor uit Den Haag is en niet van de firma J. van Nelle uit Rotterdam, is een vondst in het Amsterdam Pipe Museum. Daar bevindt zich dezelfde pijp, maar dan met een flink stuk steel waarop tekst staat.
In de omschrijving staat dat op de linkerzijde van de steel de tekst ‘G. W. VAN DER HOOP’ staat en op de rechterzijde ‘SCHOOLSTRAAT No 4 ’S HAGE’. Deze omschrijving is echter niet juist. Als je goed kijkt, staat er links ‘G. W. VAN DER BOOR’ en rechts ‘SCHOOLSTRAAT No 4 ’S HAGE’.
Conclusie: de afbeeldingen en teksten op de pijp, evenals de tekst op de steel, komen overeen met de afbeeldingen en teksten op de tabaksverpakkingen. De pijp is dus een reclamepijp van de firma G. W. van de Boor uit Den Haag. De pijp zal waarschijnlijk in Gouda zijn gemaakt, maar de pijpenmaker is onbekend.
Rond 1900 waren er verschillende bedrijven, zoals Balma, Dobbelmann, Taconis en anderen, die bij de verkoop van een zak tabak een pijpje cadeau gaven. Ook G. W. van de Boor uit Den Haag maakte gebruik van deze manier van reclame maken, om het aantrekkelijker te maken een pakje tabak van hem te kopen.
Aanvullende informatie over de deponering, de vernieuwde inschrijving en de beschrijving van dit merk op 28 augustus 1900.
De firma G. W. van de Boor werd in 1831 opgericht en heeft 91 jaar bestaan. In 1923 kwam er een einde aan de onderneming. Zie hiervoor de onderstaande vermelding in Het Vaderland van 17 januari 1923.
Met dank aan Fred Tijmstra voor de aanvullende informatie